Persbericht, 26 november 2007

In de jaren 2006-2010 verschijnt als gezamenlijke uitgave van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, het Nationaal Archief, URU-Explokart/Universiteit Utrecht en Uitgeverij Asia Maior/Atlas Maior een zevendelige wetenschappelijke atlas van alle vestigingen en bezittingen van de VOC in Afrika en Azië, onder de serietitel Grote Atlas van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Deze wordt samengesteld op basis van manuscriptkaarten en topografische afbeeldingen uit de relevante VOC-archieven in binnen- en buitenland. Op 30 november 2007 wordt in het Nationaal Archief het tweede deel Java en Madoera gepresenteerd, dat tot stand is gekomen in nauwe samenwerking met het Arsip Nasional Republik Indonesia (ANRI, het Nationaal Archief van Indonesië) en de Perpustakaan Nasional Republik Indonesia (PNRI, de Nationale Bibliotheek van Indonesië). De eerste exemplaren zullen worden aangeboden aan de diplomatieke vertegenwoordiging van de Republik Indonesia in Nederland, aan de directeur van het Arsip Nasional Republik Indonesia, drs. Djoko Utomo, aan de waarnemend directeur van de Perpustakaan Nasional Republik Indonesia, dhr. Nindya Noegraha, en aan de Algemeen Rijksarchivaris, directeur van het Nationaal Archief, dr. Maarten van Boven.

Samenwerking Indonesië
De Atlas Java en Madoera brengt aan de hand van hoogwaardige facsimile-reproducties van authentieke en merendeels nooit eerder gepubliceerde kaarten, plattegronden, topografische tekeningen en schilderijen uit de periode 1590- 1820 de VOC-tijd op Java en Madoera voor het eerst volledig en wetenschappelijk geannoteerd als publieksuitgave in beeld. De Atlas Java en Madoera is van bijzondere betekenis door het feit dat deze historisch-cartografische en -topografische documentatie van het vroege Nederlandse koloniale verleden op de centrale eilanden in de Indische Archipel mede het resultaat is van intensieve samenwerking met de twee voornaamste Indonesische archiefinstellingen op dit terrein, ANRI en PNRI.

Uitgave onbekende kaarten
Van de in totaal ca. 600 opgenomen kaarten en andere historische afbeeldingen in dit atlasdeel is ruim een derde beschikbaar gesteld door deze beide instellingen, waarmee de Indonesische bijdragen aan Java en Madoera gezamenlijk van ongeveer dezelfde omvang zijn als die van het Nationaal Archief in Den Haag, dat wereldwijd de grootste VOC-collectie bezit. De resterende ca. 100 kaarten, plattegronden en topografische afbeeldingen zijn afkomstig van diverse andere archiefinstellingen in Nederland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië, België en de Verenigde Staten. Bij de bijdragen uit Indonesië gaat het in beide gevallen om collecties die al in de laat-koloniale tijd tot stand waren gekomen, maar in Nederland tot op heden goeddeels onbekend zijn gebleven en in elk geval nooit via publieksuitgaven toegankelijk zijn gemaakt. Voor ANRI betreft dit de ca. 1100 nummers tellende Kaartenverzameling van het Landsarchief in Nederlands-Indië, die in 1905 en volgende jaren werd samengesteld door de bekende landsarchivaris dr. F. de Haan. De PNRI stelde voor Java en Madoera haar complete collectie van ca. 200 topografische tekeningen van de kanonnier-kunstenaar Johannes Rach (1720-1783) beschikbaar, die voorheen in het bezit was van het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen. Tezamen vormen de opgenomen selecties uit deze verzamelingen een uiterst waardevolle uitbreiding op het tot nu toe gepubliceerde historisch-cartografische bronnenmateriaal m.b.t. de gezamenlijke Nederlands-Indonesische geschiedenis in de vroeg-koloniale periode. Als uitdrukking van bijzondere waardering voor hun belangrijke aandeel in de totstandkoming van Java en Madoera zullen op 30 november de eerste exemplaren mede worden aangeboden aan de betrokken directeuren van ANRI en PNRI en aan de diplomatieke vertegenwoordiging van de Republiek Indonesië in Nederland.