Door de jury aanbevolen geografische jeugdboeken 2007
Winnaar: Verkocht, door Hans Hagen. Uitgever Querido.
Zie voor de beschrijving het juryrapport.
Verhalende boeken en romans
15 jaar en ouder | Linzi Glass; Het jaar dat de zigeuners kwamen |
14 jaar en ouder | Margret Greiner; De weg van Jefra |
13 jaar en ouder | Lydia Rood; De ogen van de Condor |
12 jaar en ouder | Bené Alfonso; Medicijnmeester |
10 jaar en ouder | Dolf Verroen; Slaaf kindje slaaf |
8 jaar en ouder | Loes Hazelaar; Yasmin’s wilde weekje |
7 jaar en ouder | Annemarie Bon; Rifka & Susan; friends 4-ever |
5 jaar en ouder | Elly van Hees; Rachid en de blauwe mannen |
Informatieve boeken
BIOGRAFIE IN PRENTENBOEK | Peter Sis; De boom van het leven (Charles Darwin) |
POP-UP KIDIDOC | Sylvie Baussier; Planeet Aarde |
LEVENSECHT | David Dalton; Vluchtelingenkamp |
GEOGRAFISCH DIERENBOEK | Jet Bakels; Menseneters |
MILIEUBEWUST | Rindert Kromhout; Gooi maar weg (niet meer leverbaar) |
ATLAS | Benoit Delalandre; Mijn eerste wereldatlas |
Linzi Glass; Het jaar dat de zigeuners kwamen, vertaald door Jenny de Jonge.
Uitgeverij Pimento.
Een heel bijzonder, meeslepend, ontroerend en beklemmend boek. Het verhaal speelt zich af in de jaren 60 , in Johannesburg, Zuid-Afrika. De 12 jarige Emily en haar oudere zus Sarah komen uit een welgestelde, blanke familie. Hun ouders maken veel ruzie en Emily vindt dan troost en wijsheid bij de oude ( zwarte ) nachtwaker Buza, die haar vaak verhalen vertelt uit de oude Zoeloe traditie.
Die troost en levenswijsheid heeft ze hard nodig als de ‘zigeuners’- een rondtrekkende Australische familie, bij hun komt logeren - een reeks gebeurtenissen in gang zetten, die hun hele leven zal veranderen.
Linzi Glass geeft een schrijnend goed beeld van de verschillen tussen wit en zwart; rijk en arm tijdens de Apartheid in Zuid-Afrika.
Margret Greiner, vertaald uit het Duits door Roger Vanbrabant; De weg van Jefra. Uitgeverij Clavis.
Erg mooi, goed geschreven en soms ontroerend boek. Vakwerk, hoe in een fictie verhaal die hele vreselijke werkelijkheid van het Palestijns-Israëlische conflict tot leven wordt gebracht.
Jefra, een Palestijns meisje van 17 jaar, wordt heen en weer geslingerd tussen de Arabische tradities en haar verlangen naar vrijheid en individualisme. Ze probeert samen met een Joods meisje een steentje bij te dragen tot vrede en begrip tussen de Joden en de Palestijnen. Maar de meisjes realiseren zich dat ze nog een lange weg hebben af te leggen.
Het boek beschrijft de conflicten en de culturele verschillen op duidelijke wijze.
Lydia Rood; De ogen van de Condor. Uitgeverij Leopold.
Een vlot geschreven, spannend boek over het thema kindsoldaten. Het speelt zich af in Colombia. Het heeft de lezer veel te bieden: spanning, beschrijving van het Colombiaanse landschap, het leven van de mensen in de kleine dorpjes, het harde leven van kindsoldaten maar ook vriendschap en liefde.
De roman biedt informatie over Colombia en de gevolgen van oorlog voor een samenleving.
Bené Alfonso; Medicijnmeester. Uitgeverij Lemniscaat.
Dit boek is een kleurrijke kroniek van het leven van zwarte mensen in Latijns Amerika.
Deel I speelt zich af in de 17de eeuw en gaat over een Afrikaanse jongen, Sundiata, die samen met de wijze medicijnmeester van zijn dorp door slavenhandelaren wordt overmeesterd en op een slavenschip wordt vervoerd naar Brazilië.
Dit deel beschrijft het leven aan boord van een slavenschip en het opbouwen van een nieuw bestaan in Brazilië.
Deel II speelt zich af in de 19de eeuw en gaat over het leven van een negerslaaf, Dilson, op de suikerplantage, Resende Real.
In dit deel staat de strijd tussen zwart en wit centraal.
Deel III speelt zich af in 2005 en gaat over een vissersjongen, Tobias, in het hedendaagse, Braziliaanse Nova Praia Branca.
De strijd om de grond en de oude rechten van slaven is hier de focus.
Het inweven van de Afrikaanse godenwereld in het slavenbestaan is boeiend om te lezen en beschrijvingen maken duidelijk dat de schrijver goed thuis is aan de Braziliaanse kust.
Aan het eind is een verantwoording, een chronologie en een verklarend godenboek opgenomen.
De roman maakt duidelijk hoe de huidige cultuur van de zwarten zijn wortels heeft in Afrika en dat de relaties tussen zwart en wit hun wortels hebben in de slavenhandel.
Joyce Pool; Groeten uit Londen. Uitgeverij Lemniscaat.
Goed boek, met veel multicultureel drama. Jamal is een vrolijke, goed geďntegreerde jongen van Marokkaanse afkomst. Hij heeft een Nederlandse vriendin, Sanne. Ze zitten in 4 VWO.
Op werkweek in Londen krijgt Jamal van een stel mannen een boek in handen gedrukt, dat een bom blijkt te zijn. Er ontstaat paniek en Jamal wordt verdacht van een terroristische aanslag. Zijn aanvankelijk optimisme maakt plaats voor ongeloof en vervolgens machteloze woede als hij beseft dat hij louter vanwege zijn Marokkaanse afkomst als een potentiële terrorist wordt gezien. Jamal verandert van een argeloze puber in een cynische jongen die zich realiseert dat zijn leven veranderd is.
Ik weet niet meer of het leven dat ik leidde het leven is waar ik naar terug kan. In mijn vorig leven was ik een Nederlander met Marokkaanse ouders, nu voel ik me een Marokkaan die toevallig in Nederland woont. Dat is anders.
Het probleem dat Nederlanders met Marokkaanse ouders, ook al voelen ze zich Nederlander, voor hun omgeving Marokkaan blijven wordt ingrijpend beschreven.
Dolf Verroen met illustraties van Veronica Nahmias; Slaaf kindje slaaf. Uitgeverij Ger Guys.
Prachtig boekje, waarin schrijver en illustrator in rake woorden duidelijk maken hoe slavenhouders de slaven ontmenselijkten. Het boek is een roman, maar leest als poëzie. De kleine Maria krijgt op haar 12de verjaardag een slaafje Koko van haar vader en van haar tante een zweepje om Koko te leren hoe zich te gedragen. Als Koko niet meer voldoet wordt hij verkocht op de markt. Maria vertelt het verhaal alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Dit boek is geschreven voor kinderen van 12 jaar met een leesachterstand.
Ed Franck; Tinka. Uitgeverij Querido.
De foto op de voorkant van het boek: een verlegen, verdrietig meisje biedt kostbare spulletjes te koop aan. Zo ontroerend is het boek ook. Een meisje beschrijft haar leventje in een kapotgeschoten ruimte. De plek wordt niet genoemd, maar het is Sarajewo. Geografie gaat over mensen in hun ruimtes en dit is een heel gevoelige beschrijving van een heel bijzondere ruimte: de geografie van een oorlogsruimte, bezien door de ogen van een meisje van negen.
Marjolein Hof; Oversteken. Uitgeverij Querido.
Dit boek speelt zich af op IJsland. Bjarni, de IJslandse vriend van Meta’s moeder, neemt Meta en haar moeder mee op vakantie naar IJsland. Meta’s moeder lijkt niet in staat een goede relatie met een man op te bouwen. Met landrover en 2 tentjes trekken ze door het ruige, lege, vulkanische landschap.Meta leert haar eigen keuzes te maken.
De landschapsbeschrijvingen zijn duidelijk en worden versierd met Ijslandse sages.
Loes Hazelaar; Yasmin’s wilde weekje. Uitgeverij Lannoo
Vlot geschreven boekje, waarin op een leuke manier de verschillen aan de orde komen tussen een Nederlands gezin met 2 werkende ouders en 1 kind ( Lotta, de vriendin van Yasmin ), een gezin met een Nederlandse moeder, een Marokkaanse vader en een tweeling ( Yasmin en Yous ) en een traditioneel Marokkaans echtpaar en hun jongste zoon ( tante Zohra, oom Kader en Salim ).
Yasmin, 9 jaar oud, vertelt haar belevenissen tijdens de week dat haar ouders naar de familie van haar vader in Marokko gaan en tante Zohra en oom Kader met Salim komen oppassen. Het wordt een heel spannend weekje en die spanning werkt het hele boek door, zodat je het in één ruk uitleest.
Voor de fans van Yasmin: er is al een 2de boek uit, Yasmin’s rare reisje.
Stephen Davies; Sofie en de witte kameel, vertaald uit het Engels door Esther Ottens. Uitgeverij Querido.
Schattig, spannend boek. Een speelse inleiding in de geografie van de Sahara.
Sofie woont met haar vader in Gorom Gorom in de Sahara. Op een dag komt ze bij het dierenpark een jongen tegen met een witte kameel. Ze is even vergeten dat ze niet met vreemden mee mag gaan, klimt op de kameel en gaat met Gidado IV, een klein jongetje, mee de woestijn in.Tijdens de rit leert ze van alles over de woestijn ( slangenbezweerder, apenbroodbomen, djinns, griots, tarik, handel in Timboektoe, Toearegs, drijfzand, zandstorm, skink enz.). Erg spannend wordt het verhaal als de kinderen achtervolgd worden door een gemene kamelendief.
Annemarie Bon; Rifka & Susan ; friends4-ever. Uitgeverij Zijsen.
Het is een heel vlot geschreven en onderhoudend leesboekje. Als Rifka’s moeder door Unicef wordt uitgezonden naar Lilongwe, Malawi, komt ze via hun werkster in aanraking met de kinderen uit het dorp. Zo leert ze veel over de omstandigheden waaronder de mensen in dit dorpje leven. Via internet houdt ze contact met haar vriendin Susan, die een actie op touw zet om de kinderen in Malawi te helpen.
Het boek geeft een introductie over de verschillen tussen Noord en Zuid en over hulp via organisaties als Unisef.
Elly van Hees; Rachid en de blauwe mannen. Uitgeverij Thouris.
Leuk geografisch prentenboek. Rachid gaat logeren bij zijn oom Mustafa in Casablanca. Met zijn oom gaat hij op stap en ontdekt van alles in de stad, maar tenslotte ook de blauwe mannen van de woestijn. Mooie prenten, waar de kinderen van alles op kunnen herkennen. Heel goed is ook dat alle Marokkaanse woorden en begrippen die in de tekst voorkomen verklaard worden.
De boom van het leven; Peter Sis. Uitgeverij Lannoo.
In dit prachtige boek is het leven van Darwin in fraaie prenten uitgebeeld. Helder wordt zoiets complex als het megabegrip evolutie in simpele prentjes en fraaie, grote schetsen neergezet. Ook zijn er kaarten over zijn vijfjarige ontdekkingsreis met de beagle.
Didactisch zeer geschikt in combinatie met het boek van Darwin De reis van de Beagle.
Sylvie Baussier met illustraties van Fabienne Teyyssedre; Planeet aarde.
Uitgeverij Bibion/Kididok/Davidsffonds/Infodoc.
Leuk doe/leesboek voor jonge kinderen. De eerste confrontatie met het ontstaan en de ontwikkeling van de aarde. Voor kinderen vanaf 6 jaar is het al heel spannend om via de luikjes van alles over de aarde te ontdekken. De tekst is voor kinderen die al aardig kunnen lezen.
Drie boeken uit de serie 'levensecht'. Uitgeverij Biblion.
De drie delen van deze serie zijn steeds op dezelfde manier opgebouwd. Een jongere vertelt zijn verhaal en daarnaast wordt achtergrondinformatie gegeven over het land waar het verhaal zich afspeelt. Het sterke aan deze boeken van Biblion is dat ze heel gedetailleerd en precies de oorzaken en de omstandigheden van het probleem beschrijven. Niet alleen in het algemeen, maar heel precies vertelt de hoofdpersoon wat er met hem gebeurd is. In 6 hoofdstukken wordt het verhaal opgebouwd in een standaardformule, met hfst 5 Toekomst en hfst 6 Helpen. De boeken worden samen met een goed in de problematiek ingevoerde hulporganisatie, geschreven.
Goede aanwinst voor school- en openbare bibliotheek.
Jet Bakels & Annemarie Boer; Menseneters. Uitgeverij Leopold.
Verrassend boek. Veel werk verzet om prachtige illustraties te verzamelen en interessante verhalen op te dissen. Auteurs zijn duidelijk gegrepen door het onderwerp. De voorplaat van het boek is wel wat heftig in vergelijking met de vaak toch vriendelijker verhalen over wolven, beren enz. Het boek verdient zeker een pluim, het geografisch gehalte blijkt uit de kaarten en de link met de culturele impact van de ‘menseneters’.
Rindert Kromhout & Eric Smaling; Gooi maar weg. Uitgeverij Leopold
Evenals De prijs van poep en Volle buiken, is dit weer een sprankelend boek van Rindert Kromhout, dit keer over de verwerking van vuilnis. Interessant en leuk om te lezen.
Het boek stimuleert het zelf verminderen van de afvalberg.
Benoit Delalandre, met illustraties van Jérémy Clapin; Mijn eerste wereldatlas. Uitgeverij Lannoo.
Mooi getekende kaarten van de continenten, met leuke illustraties erbij. De legenda is goed leesbaar voor jonge kinderen.
Als eerste wereldatlas zeker een aanrader.