De Plancius-medaille

De Plancius-medaille is vernoemd naar Pieter Platevoet, later Petrus Plancius, die in 1552 in West-Vlaanderen werd geboren. Na zijn schoolopleiding studeerde hij theologie in Duitsland en Engeland. Op 24-jarige leeftijd werd hij beroepen als predikant, eerst in verschillende plaatsen in Vlaanderen, later in Brussel. Na de belegering van Brussel door Parma in 1585 vluchtte Plancius naar Amsterdam, waar hij het beroep van predikant weer opnam en dat tot zijn dood in 1622 zou blijven uitoefenen. Hij was een invloedrijk theoloog.

Het is des te verwonderlijker dat hij daarnaast een van de belangrijkste cartografen van zijn tijd was. Plancius tekende zelf kaarten, de bekendste dateert uit 1590. In 1592 bracht hij zijn grote wereldkaart uit en vestigde daarmee zijn reputatie. Hij vervaardigde verder een aantal kaarten van de buiten-Europese kusten en, samen met Willem Barentsz, een kaart van het Middellandse zeegebied.
Verder publiceerde hij journalen, zeemansgidsen, navigatieboeken en ontwikkelde hij een nieuwe methode voor de bepaling van de geografische lengte. Bovendien introduceerde hij het gebruik van de Mercator-projectie voor de zeekaarten. Zijn rol als centraal verzamelpunt van allerlei soorten informatie, die hij functioneel maakte voor andere kaartenmakers, was van grote betekenis.

Plancius speelde een belangrijke rol bij de oprichting van de Verenigde Oost- en ook de West-Indische Compagnie, zowel financieel als voor de uitrusting met kaartmateriaal. Hij heeft vanwege zijn aardrijkskundige beschrijvingen en zijn activiteiten als cartograaf de aanzet gegeven voor de spectaculaire groei van de Nederlandse cartografie in de zeventiende eeuw. Plancius was een grote stimulator van de Nederlandse zeevaart.

Toekenning Plancius-medaille:
1921 dr. ir J.W. IJzerman
1926 dhr. Ph. C. Visser
1928 dhr. Penck
1930 dr. G.A.F. Molengraaff
1930 Sir Francis Younghusband
1933 dhr. Sven A. Hedin
1957 prof. dr. ir. F.A. Vening Meinesz
1959 Sir Vivian Fuchs
1998 prof. dr. Herman Verstappen
2000 prof. dr. F.J. Ormeling sr.
2001 prof. dr. H.H. van der Wusten
2001 prof. dr. Hans van Ginkel
2003 prof. dr. G.A. Hoekveld
2006 prof. dr. J.M.G. Kleinpenning
2007 prof. dr. G. Schilder
2007 prof. dr. F.J. Ormeling jr.
2009 prof. dr. T.W.J. van Asch 
2009 prof. dr. G.A. van der Knaap
2009 prof. dr. J. van Weesep