Van Stefanie Zweig
Vertaling uit het Duits door D. Linthout
Verschenen bij uitgeverij Piramide Antwerpen/Amsterdam.

Het verhaal
"Je bent verstandig zei ze. Jogona glimlachte voor de tweede keer. Hij zou nog vaak op deze dag terugkomen. 'Weet je nog' zou hij zeggen, 'hoe wij samen aarde in de mond hebben genomen?'"

Een mondvol aarde beschrijft het leven van twee kinderen in Kenia rond de tweede wereldoorlog.
Het meisje Vivian is van Duits-joodse afkomst, en de jongen Jogona is Kikuyu, een van de vele bevolkingsgroepen in Kenia. Vivian is met haar vader naar Oost Afrika gekomen om de dreiging van de tweede wereldoorlog in Europa te ontlopen. Haar vader is een wat trieste man, een advocaat die in Kenia opzichter is geworden op een kleine, afgelegen boerderij. Zijn gebrek aan kennis van de landbouw en de veeteelt, zijn eigen bezorgde gedachten over zijn vader die in Duitsland achter moest blijven, en zijn gevoel van ontheemd zijn ontnemen hem de mogelijkheid zich thuis te voelen in Kenia. Vivians moeder is bij haar geboorte gestorvenen en het meisje groeit alleen met haar vader op.
Het gezelschap van de zoon van de Kikuyu opzichter maakt het verblijf in Kenia voor haar tot een droom.
Ze voelt zich er thuis, leert door Jogona de taal spreken van de Kikuyus en maakt kennis met de andere stammen die in de omgeving wonen.
Het boek geeft een prachtige schildering van de kinderwereld van beide kinderen, die zich omgeven weten door een overweldigende natuur waar ze respect voor hebben en voor openstaan. Een mondvol aarde schetst het leven op de boerderij, de afstand tussen de blanke boer en de werkers, maar ook tussen de arbeiders onderling. Het leven op de boerderij met alle geheime schuilplaatsen is erg opwindend.
Totdat Vivian als gevolg van de engelse wetgeving, de boerderij moet verlaten om naar kostschool te gaan. Ze voelt zich op de strenge Engelse kostschool weinig op haar gemak, maar slaat zich erdoor heen omdat ze zo leergierig is.
De vriendschap met Jogona verwatert niet door haar afwezigheid. Integendeel: er ontstaat meer diepgang. Als Vivian om de paar maanden thuis komt, vertellen Jogona en Vivian elkaar verhalen. Jogona over de Kikuyu mythen, Vivian over de Griekse mythologie. Het is prachtig beschreven hoe deze verhalen bij beide kinderen diepe indruk maken en hoe ze die verhalen elk in hun eigen belevingswereld opnemen.

Hun kinderleefwereld wordt vrij abrupt afgebroken als Jogona besneden wordt en tot de wereld van de mannen gaat behoren, en Vivian met haar vader naar Duitsland terug gaat.
Met pijn in het hart neemt ze afscheid; als laatste van Bwana Simba, een blanke verafrikaanste kolonist, die wegrijdt zonder zich om te draaien .....
"het was een oude toverkunst om elkaar bij het afscheid niet in de ogen te kijken. Wie een vriend wilde terugzien, moest in het uur van scheiden zijn kracht bewijzen."

Geografisch
Het boek schildert zeer beeldend het Oost-Afrikaanse savanne-landschap; zo beeldend dat je het rode stof ruikt, gemengd met de lucht van vuurtjes in de schemering.
Het leven in de kleine gemeenschap wordt voor jongeren zeer duidelijk uitgelegd, met alle gebruiken, rituelen en geloof. Ook de verschillen tussen de Kikuyus en hun vele buurvolkeren komt duidelijk naar voren.
Vivian tracht Jogona geografische kennis bij te brengen door een aantal keren uit te leggen waar hun dorp ligt, waar Kenia ligt en waar Duitsland ligt. Ze slaagt daar niet in.

Geloofwaardig en levensecht
De manier waarop de beide kinderen over hun eigen cultuur praten, van elkaar leren en elkaar volkomen accepteren maakt Een mondvol aarde tot een bijzonder en waardevol boek. Jogona accepteert en waardeert Vivian met haar westerse kennis die ze van haar vader meekrijgt en op school leert, en Vivian accepteert en bewondert Jogona om zijn kennis van de natuur en de gebruiken van zijn eigen volk.
Zo geeft het boek een schitterend voorbeeld van begrip voor de ander en het andere. Van de manier waarop mensen naar elkaar toe kunnen groeien, elkaar kunnen begrijpen en waarderen als ze zonder vooroordelen naar elkaar luisteren.

Vertaling
Het boek is uit het Duits vertaald, en het prachtig beeldende taalgebruik bleef daarbij goed behouden. Met name bij jeugdliteratuur staat of valt een boek met de vertaling. De taal moet jongeren aanspreken, moet direct zijn en duidelijk. De vertaler is daarin zeer goed geslaagd. Een mondvol aarde is voor de Nederlandse jeugdige lezers een aanwinst en laat hen op een poëtische manier kennismaken met een andere cultuur.

De jury van de Glazen Globe 1993/1994

Jet Boeke
Trudy Elsenaar
Joke Linders
Ursula van der Tak
Catya Volders