2008 nr. 1
13 februari 2008
Plasterk en Enschede
Minister Plasterk (onderwijs) vindt het lullig als je niet weet waar Enschede ligt, maar niet echt belangrijk. Geschiedenis is toch heel wat belangrijker dan aardrijkskunde. Extra aandacht voor geschiedenis dus, via het verplicht stellen van de canon in het onderwijs. Plasterk vergeet echter twee dingen. Op de eerste plaats dat 11 van 50 vensters in de canon door de canoncommissie zelf als aardrijkskunde worden gezien. Geschiedenis en aardrijkskunde kunnen niet zonder elkaar, tijd en ruimte, verleden en toekomst. Niet voor niets gaan in de onderwijspraktijk beide schoolvakken al vaak hand in hand. Op de tweede plaats gaat Plasterks historisch besef niet zo ver dat hij weet dat aardrijkskunde al lang niet meer alleen gaat over topografie. Centraal bij aardrijkskunde staan thema’s als klimaatverandering en zeespiegelstijging, de beschikbaarheid van energie en grondstoffen, de waterhuishouding van Nederland, de rol van Schiphol en Rotterdam, de groei van de EU, de opkomst van China, grenzen en identiteit in Nederland en in het Midden Oosten, arm en rijk dichtbij en veraf. Niet geheel toevallig onderwerpen die essentieel zijn in het kader van burgerschapsvorming van jonge mensen. Aardrijkskunde kijkt vooruit. Plasterk kijkt niet verder dan Enschede.
Dr. Marijke van Schendelen, voorzitter KNAG
Prof. dr. Joop van der Schee, hoogleraar onderwijsgeografie Vrije Universiteit
Bovenstaand bericht is op 9 februari gepubliceerd in dagblad Trouw als reactie van het KNAG op de uitlatingen van minister Plasterk van OCW in het kamerdebat drie dagen daarvoor.
Samsam nu ook in Middelburg, Utrecht en Groningen
Na een start in 2007 in Amsterdam komt Samsam nu ook elders van de grond. Samsam staat voor het samen delen van goede lesideeën. Het idee van Samsam is dat docenten aardrijkskunde in een regio bij elkaar komen en lesideeen uitwisselen die succesvol zijn gebleken in de klas. Op een bijeenkomst met elf mensen ga je dan met tien goede ideeën naar huis. Voor zo’n bijeenkomst van twee uur die één of twee keer per jaar plaats vindt hoef je niets voor te bereiden, want je vertelt en laat zien wat in jouw lessen goed werkt.
- In Amsterdam zijn eind 2007 al twee bijeenkomsten geweest. Eén daarvan was op verzoek van de deelnemers gewijd aan GIS. Een derde bijeenkomst op de VU is in de maak.
- In Utrecht organiseerde Petri Beukers van de lerarenopleiding IVLOS van de Universiteit Utrecht in januari 2008 een Samsam bijeenkomst die zeer geanimeerd verliep. Net als in Amsterdam spraken de deelnemers af het niet bij één keer te laten.
- In Middelburg is een Samsam bijeenkomst gepland op 22 april 2008 van 13.00-16.00 uur op de Christelijke Scholengemeenschap Walcheren in Middelburg. Contactpersoon: Nico Jan Valk.
- In Groningen besloten op 8 februari j.l. een twintigtal deelnemers aan een GIS cursus een Samsam bijeenkomst te houden. Deze zal worden georganiseerd door Peter Druijven van de Rijksuniversiteit Groningen op een tijdstip en plek die nog bekend gemaakt zullen worden via deze nieuwsbrief.
Zorgen dat aardrijkskunde zo boeiend gegeven wordt dat meer leerlingen meer aardrijkskunde willen, dat is een belangrijke rode draad bij de Samsam bijeenkomsten. De positie van aardrijkskunde is op veel scholen niet gemakkelijk. Samenwerken is geboden, want aardrijkskunde op de kaart zetten doe je het beste samen. Wilt u in uw regio ook samen met collega’s een Samsam netwerk opzetten? Het KNAG en de lerarenopleidingen aardrijkskunde helpen u graag bij het opstarten.
Neem voor meer informatie contact op met Joop van der Schee (KNAG/ Onderwijscentrum VU)
Aardwetenschappen studeren met aardrijkskunde in je N&G pakket
Instroom vanaf september 2010:
In de nieuwe Tweede Fase is er de mogelijkheid om aardrijkskunde te kiezen bij het Natuur en Gezondheidprofiel! Dat klinkt erg mooi en als een logische voorbereiding op een aardwetenschappelijke opleiding.
Maar: voor de wetenschappelijke opleiding Aardwetenschappen geldt per 2010 als voorkenniseis een vwo diploma (vernieuwde Tweede Fase) met een Natuur en Techniek profiel of een Natuur en Gezondheidprofiel, als daarin wiskunde b en natuurkunde is gekozen.
De wetenschappelijke opleidingen Aardwetenschappen (Universiteit van Amsterdam, Universiteit Utrecht en Vrije Universiteit) zijn niet geconsulteerd over deze verandering in toelatingseisen en niet blij met de uitkomst. De opleidingen vinden natuurkunde en wiskunde B belangrijke vakken voor Aardwetenschappen, maar zijn van mening dat ook de vakken scheikunde en biologie, die nu beiden in het verplichte deel van het N&G profiel zitten (dit in tegenstelling tot voor de invoering van de Tweede Fase) zeer van pas kunnen komen bij de moderne Aardwetenschappen (o.a. klimaatverandering).
De examencommissies van de opleidingen zijn van mening dat leerlingen, ongeacht hun keus voor het nieuwe vak Natuur, Leven en Technologie, het nieuwe (meer aardwetenschappelijke) curriculum van het vak aardrijkskunde of Natuurkunde voldoende perspectief hebben de opleiding met goed gevolg af te ronden. Sterker nog: een keus voor profielkeuzevak aardrijkskunde lijkt een perfecte route naar Aardwetenschappen! Daartoe zullen ze een gezamenlijk advies uitbrengen aan de VSNU en minister. In de tussentijd zullen de examencommissies van de opleidingen zich uitspreken over toelating van leerlingen met een NG profiel met aardrijkskunde en/of wiskunde A.
| |
 |
25.000 folders de deur uit, herdruk in aantocht
De folder en poster ‘Aardrijkskunde opent je wereld’ die het KNAG maakte, zijn de deur uitgevlogen. 25.000 stuks vonden via docenten hun weg naar leerlingen en ouders. De folder en poster tonen de veelzijdigheid van het vak en het vooruitzicht op een leuke baan. Tijd voor een herdruk dus. Binnen enkele dagen zijn ze volop verkrijgbaar: als set of als klassenpakket (met 25 folders en drie posters).
Meer informatie en bestellen
De Geotruck gaat rijden
2008 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het 'Internationale Jaar van de Planeet Aarde'. Met nationale en internationale activiteiten willen de VN laten zien wat het belang is van kennis over aarde, klimaat en milieu. Daarmee ontstond ook het idee voor de Geotruck: een mobiel leslokaal dat vanaf half maart 2008 een jaar lang middelbare scholen bezoekt in Nederland en Vlaanderen.
De Geotruck kan ook uw school bezoeken, geheel gratis. Uw leerlingen worden op speelse manier betrokken bij de gevolgen van mondiale problemen als klimaatverandering, energie- & drinkwatertekort en overbevolking. De Geotruck is bedoeld voor de bovenbouw van het VWO.
Meer informatie
Samenwerking tussen de Digitale School en het KNAG
Het KNAG en de Digitale School hebben altijd samengewerkt. Dit willen wij graag beter zichtbaar maken. Als teken hiervan is vanaf nu het logo van de Digitale School in de Nieuwsbrief Onderwijs te zien.
Naar het aardrijkskundelokaal van de digitale school
Onderwijsactiviteiten 2008
- 4 - 6 juni: Finale Nationale Aardrijkskunde Olympiade
- 7 - 12 augustus: International Geography Olympiad, Tunesië
- 12 december: KNAG Onderwijsdag, Wageningen
